را بر آنها عرضه مىدارند ( 1 ) . قابل توجه اينكه ما ماموريم كه در تشهد نماز سلام بر پيامبر ص بفرستيم و اين اعتقاد همه مسلمين اعم از شيعه و اهل سنت است ، چگونه ممكن است او را مخاطب سازيم به چيزى كه هرگز آن را نمىشنود ؟ ! در روايات متعددى در صحيح مسلم از ابو سعيد خدرى و ابو هريره از شخص پيامبر ص نقل شده كه فرمود : لقنوا موتاكم لا إله الا اللَّه : « مردگان خود را تلقين لا إله الا اللَّه كنيد » ( 2 ) . در « نهج البلاغه » نيز به مساله بر قرار ساختن ارتباط با ارواح مردگان اشاره شده است كه على ع با ارواح مؤمنانى كه در قبرستان پشت كوفه بودند سخن گفت ( 3 ) . 3 - تنوع تعبيرات بخشى از فصاحت است در تشبيهات چهارگانه اى كه در آيات فوق آمده تعبيرات كاملا متفاوتى ديده مىشود ، مثلا « اعمى » و « بصير » و « ظل » و « حرور » به صورت مفرد آمده ، در حالى كه « احياء » و « اموات » هر دو به صورت جمع است و « ظلمات » و « نور » يكى مفرد و ديگرى به صورت جمع آمده . از سوى ديگر در تشبيه اول و دوم آنچه جنبه منفى دارد مقدم داشته شده ( اعمى و ظلمات ) در حالى كه در تشبيه سوم و چهارم آنچه جنبه مثبت دارد تقدم يافته ( ظل و احياء ) .

--> ( 1 ) « كشف الارتياب » صفحه 109 - در ذيل آيه 105 سوره توبه نيز اشاره به روايات « عرض اعمال » كرديم ( به جلد 8 تفسير نمونه صفحه 125 مراجعه شود ) . ( 2 ) « صحيح مسلم » كتاب الجنائز حديث 1 و 2 ( جلد 2 صفحه 631 ) . ( 3 ) نهج البلاغه كلمات قصار جمله 130 .